Een beter energielabel betekent een zuinigere woning en vaak meer comfort. Niet elke maatregel heeft echter evenveel effect, en de volgorde maakt uit. In dit artikel leest u welke stappen doorgaans het meeste opleveren en waarom het verstandig is om bij de schil van de woning te beginnen.
Waarom de volgorde ertoe doet
Het energielabel wordt berekend op basis van hoeveel energie de woning nodig heeft en hoe die energie wordt opgewekt. Wie eerst de warmtevraag verlaagt door te isoleren, heeft daarna een kleinere en goedkopere installatie nodig. Andersom kan een warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning te zwaar moeten worden uitgevoerd of minder efficiënt werken. Daarom wordt vaak de volgorde aangehouden: eerst isoleren en kieren dichten, dan ventileren, daarna de verwarming verduurzamen en tot slot zelf energie opwekken. Die volgorde is geen wet, maar voorkomt dat investeringen elkaar in de weg zitten.
Isolatie van dak, gevel en vloer
Isolatie heeft vaak de grootste invloed op het label, omdat een groot deel van de warmte via de constructie verloren gaat. Warmte stijgt op, waardoor dakisolatie in veel woningen een logische eerste stap is. Woningen met een spouwmuur kunnen vaak relatief eenvoudig worden nageïsoleerd door de spouw te vullen. Vloerisolatie, aan de onderzijde via de kruipruimte, verbetert vooral het comfort op de begane grond en helpt het label vooruit. Welke vorm het meeste oplevert, hangt af van het bouwjaar en wat er al aanwezig is. Een energieadviseur kan per bouwdeel aangeven waar de winst zit.
Glas en kozijnen
Enkel glas en oud dubbel glas laten veel warmte door. Vervanging door isolerend glas verbetert het label en vermindert tocht en koudeval bij de ramen. Soms kan het glas in de bestaande kozijnen worden vervangen; bij versleten of slecht sluitende kozijnen is het zinvol ook die te vernieuwen. Let bij het verbeteren van glas en kozijnen op het dichten van naden en kieren, want ongecontroleerde luchtstromen kosten veel energie. Hoe beter de woning luchtdicht wordt, hoe belangrijker een goede ventilatie wordt. Dat is het volgende aandachtspunt in de reeks.
Ventilatie niet vergeten
Een goed geïsoleerde en luchtdichte woning heeft gecontroleerde ventilatie nodig voor een gezond binnenklimaat. Zonder voldoende ventilatie kunnen vocht, schimmel en een benauwde lucht ontstaan. Mechanische ventilatie met een zuinige ventilator, eventueel vraaggestuurd op basis van vocht of CO2, telt mee in de labelberekening. Een systeem met warmteterugwinning haalt warmte uit de afgevoerde lucht en geeft die aan de verse lucht mee, wat de warmtevraag verder verlaagt. Welke vorm past, hangt af van de ruimte voor kanalen en de bestaande voorzieningen in de woning.
Verwarming verduurzamen
Na het verlagen van de warmtevraag komt de verwarming aan bod. Een warmtepomp verbetert het label doorgaans aanzienlijk, omdat hij met minder energie dezelfde hoeveelheid warmte levert dan een cv-ketel. In een goed geïsoleerde woning kan een volledig elektrische warmtepomp de ketel vervangen; in een woning die nog niet zover is, kan een hybride warmtepomp een tussenstap zijn. Ook zuinige warmwatervoorzieningen en een goed ingeregelde installatie spelen mee. Voor warmtepompen kunt u mogelijk ISDE-subsidie aanvragen via het eLoket van RVO; controleer daar de actuele voorwaarden.
Zonnepanelen als laatste stap
Zonnepanelen verbeteren het label doordat de woning zelf elektriciteit opwekt. Ze passen goed als afsluitende stap, en zeker in combinatie met een warmtepomp, die stroom verbruikt. Voor woningen geldt sinds 2023 een btw-tarief van 0 procent op zonnepanelen en de installatie daarvan. Houd er rekening mee dat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt, waardoor het zelf direct verbruiken van opgewekte stroom belangrijker wordt. Wilt u weten welke stappen in uw woning het meeste opleveren? PandFix Energie kijkt graag met u naar uw huidige label en de logische volgende stap.
Veelgestelde vragen
Welke maatregel verbetert het label het meest?
Dat verschilt per woning. In veel oudere woningen leveren isolatie van dak en gevel en beter glas veel op, omdat daar de grootste warmteverliezen zitten.
Telt een maatregel automatisch mee in mijn label?
Nee, uw label verandert pas als een energieadviseur een nieuwe opname doet en een nieuw label registreert. Bewaar bewijs van uitgevoerde maatregelen.
Kan ik met alleen zonnepanelen een veel beter label halen?
Zonnepanelen verbeteren het label, maar in een slecht geïsoleerde woning blijft de warmtevraag hoog. Een combinatie met isolatie levert meestal het meeste op.
Dit artikel is algemene uitleg. Regelingen en voorwaarden kunnen veranderen; bij een adviesgesprek kijken we naar de actuele situatie en uw woning.
